Als we het hebben over exfoliëren bedoelen we het proces waarbij dode huidcellen worden verwijderd van het huidoppervlak, waardoor de teint, textuur en het opnamevermogen van de huid verbeteren en de celvernieuwing wordt gestimuleerd. Maar het woord ‘exfoliëren’ is eigenlijk een vrij ruim begrip: er zijn namelijk verschillende vormen van exfoliatie, die we grofweg onderscheiden in chemisch, mechanisch en enzymatisch. Wat is het verschil hiertussen precies; en belangrijker: hoe weet je welke manier van exfoliëren en daarbij behorende producten het best past bij jouw huid? We zetten het voor je op een rij.

--> MECHANISCH (SCRUBBEN)
De meest bekende vorm van exfoliëren is de mechanische manier; ook wel scrubben genoemd. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van kleine korrelige deeltjes (bijv. fijngemalen noten of suiker-/zoutkorrels) die over de huid worden gewreven, wat resulteert in een letterlijk fysieke afbraak van de ‘lijm’ die de dode huidcellen (keratinocyten) bijeen houdt. Door de wrijving wordt de huid als het ware gepolijst en worden de dode huidcellen verwijdert. Gommages vallen ook onder deze categorie, omdat deze (na aanbrenging en indroging) worden verwijderd door ze weer van de huid af te wrijven, tezamen met dode, losgeweekte huidcellen.

Voorzichtigheid is echter geboden: het grote nadeel van mechanisch exfoliëren is dat ook de gezonde huid snel beschadigd kan worden. Scrubs met een te grove, harde korrel zijn veel te agressief en kunnen kleine krasjes (wondjes) veroorzaken. Niet echt een goede optie dus als je een gevoelige of snel geïrriteerde huid hebt. Bovendien werkt scrubben erg activerend op de talgklieren, dus ook bij acne of onzuivere huidtypen is dit niet echt aan te raden. Kortom: scrubben is sowieso geen goede keuze bij acne of een gevoelige huid. Voor deze huidtypen zijn enzymatische of exfolianten op basis van (fruit)zuren een betere optie.

--> CHEMISCH VS. ENZYMATISCH
Dit klinkt heftig, maar met chemisch exfoliëren wordt niets anders bedoeld dan het weghalen van dode huidcellen met producten op basis van (fruit)zuren of enzymen (zie kader). En daar is niets chemisch aan, want zij worden allen gewonnen uit natuurlijke ingrediënten. Chemisch exfoliëren gebeurt, in tegenstelling tot mechanische exfoliatie, op een niet-fysieke manier: de lijm die de dode huidcellen bijeen houdt wordt niet afgebroken, maar langzaamaan losgeweekt.


HET VOORDEEL VAN GLYCOLZUUR TEN OPZICHTE VAN SCRUBS OF ENZYMEN
Glycolzuur heeft niet alleen het vermogen om de huid te exfoliëren en verdunnen, maar helpt haar, in tegenstelling tot scrubs en enzymen, tegelijkertijd weer op te bouwen en verdikken. Dit komt omdat glycolzuur een reactie of prikkeling veroorzaakt in de papillaire laag (lederhuid); waardoor de huid het signaal krijgt om te gaan ‘repareren’. Als gevolg hiervan gaat de huid automatisch de productie van collageen en elastine verhogen, waardoor de huid verdikt en steviger en weerbaarder (minder gevoelig) wordt. Daarbij helpt glycolzuur, mits in de juiste doseringen, ook nog eens de huideigen hydratie verbeteren omdat ze water aantrekken en binden, wat producten met glycolzuur meteen tot goede moisturizers maakt., de talgproductie reguleren en pigmentvlekken verminderen. Alles over de werking van glycolzuur...


WAAROM EXFOLIEREN: DODE HUIDCELLEN VALLEN TOCH VANZELF VAN DE HUID AF?

Normaliter neemt het stofwisselingsproces van de huid zo’n 40 dagen in beslag: huidcellen doen er gemiddeld 28 dagen over om van de onderste levende laag naar de bovenste dode laag te schuiven, en blijven dan nog zo’n 12 dagen op de huid liggen als dode huidcel. Meer over het cel vernieuwingsproces...

Als we ouder worden gaan alle processen in het lichaam echter trager, dus ook de huidcelvernieuwing. Onder invloed van zon, stress, gifstoffen en levensstijl wordt dit nog eens extra vertraagd, tot soms wel 60 dagen. Hierdoor zullen de huidcellen aan het huidoppervlak zich ophopen, met een droge, ruwe, verstopte en vale huid tot gevolg. Exfoliëren is de sleutel om dit alles te voorkomen: het helpt bij het vertragen van het verouderingsproces, het verbeteren van de teint en textuur van de huid en helpt optimale cel functies behouden, omdat het zorgt voor een gezonde en optimale celvernieuwing. Maar niet alleen bij een verouderde huid, ook bij (bijna) alle andere huidtypen en -condities is exfoliëren zeer aan te raden; in het bijzonder bij acne, een vochtarme huid, een vale teint en pigmentvlekjes.

REGELMATIG OF ZELFS DAGELIJKS EXFOLIËREN: KAN DAT KWAAD?
Dagelijks exfoliëren kan in principe prima, mits enkele regels in acht worden genomen. Want zoals bij zoveel dingen geldt: alles waar ‘te’ voor staat, is niet goed. Elke dag water drinken is heel goed, maar 8 liter water per dag is dodelijk. Van over-exfoliëren ga je dan wel niet dood, maar je snapt het principe. En dat is vaak precies het probleem: omdat het zulke mooie én snel zichtbare resultaten geeft, hebben veel mensen de neiging om het te vaak te doen en/of te heftige producten te gebruiken. Wat er dan namelijk gebeurt is dat niet alleen de dode huidcellen worden verwijderd, maar ook het ontstekingsmechanisme van de huid wordt gestimuleerd, waardoor het huideigen beschermingslaagje (huidbarrière) wordt aangetast, met als gevolg —indien niet op tijd wordt ingegrepen— een permanent (over)gevoelige huid, vroegtijdige veroudering en een heel scala aan andere problemen. Kenmerken van over-exfoliëren zijn o.a.:
- een droge, trekkerige en/of schilferige huid
- vochttekort
- jeuk en/of roodheid
- pukkeltjes/acne
- een veel gevoeliger/sneller dan normaal geïrriteerde huid

Bottom line: meer is dus niet altijd beter. Iedere huid is anders en reageert anders. Herken je jezelf in bovengenoemde kenmerken, breng dan de frequentie van exfoliëren naar beneden, kies mildere producten of ga even helemaal back to basics met uitsluitend Balancing Cleanser en Balancing Moisturizer & Gentle Exfoliant. Laat deze twee hun werk doen: ze zetten het herstelproces in werking en herstellen de balans. Gebruik overdag uiteraard wel een dagcrème met hoge factor (Daily Essential Moisturizer SPF50+ of Protection Plus Daily SPF50+) omdat door het overmatige exfoliëren je huid ook flink gevoeliger is geworden voor de zon.

Is je huid weer hersteld, begin dan met een milde enzymatische exfoliant die geschikt is voor dagelijks gebruik, zoals Gentle Daily Exfoliant. Je kunt daarna langzaam overstappen op wat intensievere exfoliatie op basis van (fruit)zuren. Zelfs als je een gevoelige huid hebt. Milde glycolzuurproducten of -peelings kunnen juist zeer goed zijn voor een gevoelige huid, omdat zij de huid op lange termijn veerkrachtiger en sterker maken. Glycolzuur maakt de bovenste huidlaag dan wel wat dunner; de huidlagen eronder maakt het juist dikker, sterker en steviger. Glycolzuur zorgt ervoor dat de huid meer vocht gaat vasthouden en de huidbarrière weer in balans komt en versterkt wordt. Lees hier meer over glycolzuur en de (gevoelige) huid...

Afhankelijk van je huidtype kun je uiteindelijk elke dag een exfoliant gebruiken, mits je dan niet dagelijks al te heftige producten én bij jouw huidtype/-conditie passende producten gebruikt. Opteer je liever voor 1-2x per week (met evt. wat sterkere producten) is dat uiteraard ook prima. Uitgebreid (product)advies hoe je exfolieren het best kunt combineren met je (dagelijkse) huidverzorgingsroutine...

Tot slot: er zijn een aantal gevallen waarin je het exfolieren beter even kunt uitstellen; zie kader.

Uitgebreid productadvies t.a.v. exfolieren, uitgesplitst naar huidtype/-conditie vind je hier...

(FRUIT)ZUREN – op te delen in alfa hydroxy acids (AHA’s) en beta hydroxy acids (BHA’s) en retinol (vitamine A).

-- Er zijn diverse soorten AHA’s, waarvan glycol- en melkzuur het meest worden gebruikt. AHA’s zijn in water oplosbaar en daardoor als exfoliant alleen werkzaam aan het huidoppervlak. Naast een exfoliërende werking hebben ze een vochtinbrengend effect, wat ze bij uitstek geschikt maakt voor de normale, droge of zonbeschadigde huid.
-- Er is maar 1 soort BHA: salicylzuur. Dit is in vet oplosbaar, en weekt daardoor niet alleen aan het huidoppervlak, maar ook tot diep in de poriën de dode huidcellen los. Salicylzuur helpt dus ook meteen verstopte poriën voorkomen; én heeft als fijne bijkomstigheid dat het ontstekingsremmend werkt. Hierdoor is het bij uitstek geschikt voor de onzuivere huid.
-- Retinol (vitamine A): feitelijk ook een zuur, namelijk (een voorloper van) vitamine A zuur. Ook dit heeft een exfoliërende werking, en vermindert tekenen van huidveroudering.

ENZYMEN – Papaine (gewonnen uit papaja) en bromelaine (gewonnen uit ananas) zijn de meest gebruikte exfoliatie enzymen. Enzymen zijn over het algemeen zeer veilig en mild (milder dan fruitzuren of vitamine A) omdat hun reactiviteit met de huid vrij beperkt is: alleen de dode huidcellen waarmee ze direct in aanraking worden verwijderd. Daarbij helpen enzymen de huid ook gezonder maken doordat zij haar tegelijkertijd voorzien van natuurlijke antioxidanten tijdens het exfoliëren. Meer over enzymen...
 

waarom is exfolieren belangrijk.jpg

 

EXFOLIËREN: WANNEER EVEN UITSTELLEN?
Er zijn een aantal gevallen waarbij je het exfoliëren beter even kunt uitstellen:
- Na harsen/waxen
- Na zonverbranding
- Op een huid met (schaaf)wondjes
- Na peelings, microdermabrasie of laser behandelingen
- In combinatie met huid verdunnende medicatie (o.a. Renova, Retin-A, Roaccutane)
- Tijdens zwangerschap; maar dit geldt niet voor alle exfolianten. Check het altijd even met je (huis)arts.

 

Gentle Daily Exfoliant 3 ways.jpg